Płaszcz z blachy

Płaszcz z blachy to cienka blacha metalowa (typowo 0,5-1,0 mm), którą wygina się wokół zaizolowanej rury, kanału, zbiornika lub kołnierza i która pełni funkcję najbardziej zewnętrznej, ochronnej warstwy izolacji technicznej. Płaszcz z blachy ma trzy główne zadania:

1. Utrzymanie izolacji na miejscu. Dociska otulinę rurową, matę lamelową lub matę z siatki drucianej do rury, tak aby izolacja się nie osuwała, nie opadała ani nie otwierała na połączeniach. Płaszcz z blachy jest więc częścią mocowania — nie jest tylko „ładną warstwą zewnętrzną". [Fastholdelse af isolering - maj 2020.pdf]
2. Ochrona przed wpływami zewnętrznymi. Pogoda, UV, zużycie mechaniczne, kondensacja z zewnątrz, zwierzęta, woda myjąca, piesi, uszkodzenia od wózków widłowych — wszystko to zatrzymuje płaszcz z blachy. Wewnątrz pomieszczeń technicznych chroni izolację przed rozrywaniem przez przechodzących ludzi.
3. Redukcja strat ciepła przez promieniowanie. Błyszcząca blacha aluminiowa promieniuje tylko ok. 5-13 % ciepła, jakie promieniuje powierzchnia pomalowana na czarno lub matowa. Oznacza to, że ta sama grubość izolacji zatrzymuje więcej ciepła wewnątrz, gdy na zewnątrz jest błyszcząca blacha. Więcej na ten temat w sekcji Współczynnik promieniowania.

Wyobraź sobie termos: wewnętrzna wełna to sama izolacja, ale błyszcząca metalowa osłona na zewnątrz sprawia, że ciepło nie może uciec przez promieniowanie. Płaszcz z blachy to właśnie ta błyszcząca osłona.

Płaszcz z blachy dostarczany jest zwykle jako prefabrykowana blacha cienka z warsztatu na podstawie zmierzonych danych (średnica płaszcza, długość, kąt) na karcie wytwarzania. Monter składa go na miejscu za pomocą nitów zrywalnych, wkrętów samowiercących lub zamków na rąbek. [standard for plade og opmåling.pdf s. 7]

Porozumienie branżowe oraz DS 419/DS 446 stanowią podstawę doboru materiału. [standard for plade og opmåling.pdf bilag 1]

Aluminium

Zdecydowanie najczęściej używana blacha w Danii do HVAC i ciepłownictwa.

• Stop 3003 i 3103 (3S ½H lub 3S ¾H) — zwykłe aluminium standardowe, dostatecznie miękkie, by wyginać je ręcznie, i dostatecznie twarde, by utrzymać kształt. Nadaje się do większości zastosowań wewnętrznych i zewnętrznych. [Standard prefab. tyndplade s. 01]
• Stop 5052 (57S ¼H) — aluminium-magnez, nieco mocniejszy i bardziej odporny na korozję, wybierany tam, gdzie blacha narażona jest na większe obciążenia mechaniczne lub powietrze zasolone.
• Twardość oznaczana jest jako ½H lub ¾H, gdzie ¾H jest twardsza niż ½H. Twarda blacha lepiej utrzymuje kształt w kolanach; miękka blacha łatwiej się zamyka na rąbek i zaginana. [Forklaringer bilag 1]

Grubości według DS 446 / porozumienia branżowego (blacha aluminiowa płaska): [standard for plade og opmåling.pdf s. 01]

Alu-cynk

Blacha stalowa pokryta powierzchniowo stopem ok. 55 % aluminium i 43,5 % cynku (reszta to krzem). Powłoka cynkowa waży co najmniej 150 g/m². [standard for plade og opmåling.pdf s. 01]

• Lepsza odporność na korozję niż czysta stal ocynkowana — alu-cynk łączy pasywującą warstwę tlenkową aluminium z efektem „anody ofiarnej" cynku.
• Stosowana tam, gdzie blacha ma być mocniejsza niż czyste alu, np. w środowisku przemysłowym, oraz gdzie nierdzewna jest zbyt droga.
• Stosowana w tych samych grubościach co blacha ocynkowana.

Blacha stalowa ocynkowana

Blacha stalowa o całkowitej powłoce cynkowej co najmniej 275 g/m². Grubsza warstwa cynku niż alu-cynk, ale mniej trwała w środowisku wilgotnym lub zasolonym, ponieważ cynk zużywa się wolniej niż warstwa alu-cynk. [standard for plade og opmåling.pdf s. 01]

Grubości (blacha ocynkowana płaska):

Stal nierdzewna

Blacha płaska w gatunku AISI 304 (DIN 1.4301) lub AISI 316 (DIN 1.4404). [standard for plade og opmåling.pdf s. 01]

• AISI 304 — zwykły gatunek nierdzewny. Dobry w wewnętrznym wilgotnym środowisku, atmosferycznym środowisku zewnętrznym, mleczarniach, ogólnych instalacjach procesowych.
• AISI 316 — stopowany molibdenem. Znosi chlorki, rozprysk soli, wodę morską, chemikalia. Stosowany w pobliżu wybrzeża, w chemicznych instalacjach procesowych, w produkcji żywności z kwasami.

Grubości blacha nierdzewna:

Nierdzewna jest znacznie droższa (3-5× alu) i trudniejsza w obróbce. Może być konieczne użycie taśmy i napinacza taśmy, aby otwory na nity się pokrywały, ponieważ blacha jest sztywniejsza i nie ugina się podczas nitowania. [Værktøjslærre ny.pdf]

Tabela porównawcza materiałów

Współczynnik promieniowania (emisyjność, ε) to liczba między 0 a 1, która mówi, ile z teoretycznie możliwego promieniowania cieplnego oddaje dana powierzchnia. Jest to właściwość materiałowa powierzchni blachy:

Praktyczna konsekwencja — jak opisano w podręczniku HVAC Isover (Saint-Gobain): dla tej samej temperatury medium i tego samego wymagania co do maksymalnej temperatury powierzchni (np. 25 °C powierzchni, aby uniknąć ryzyka poparzenia) matowa lub powlekana PVC otulina rurowa musi mieć ok. 20-25 % WIĘCEJ grubości izolacji niż błyszczący płaszcz alu. Konkretny przykład: rura ciepłownicza DN 50 przy 80 °C wymaga typowo 80 mm otuliny z wełny mineralnej pod błyszczącym alu, aby osiągnąć klasę 3 DS 452, ale 100 mm pod matowym PVC lub ciemnym płótnem. To czyste oszczędności zarówno na materiałach, jak i stratach ciepła.

Dlatego: tam, gdzie płaszcz z blachy w ogóle jest możliwy, jest niemal zawsze energetycznie najlepszym wyborem w porównaniu z PVC. To również powód, dla którego sieć ciepłownicza i chłodnicza w Danii prawie zawsze stosuje płaszcz z blachy na zewnątrz.

Ważne: Współczynnik promieniowania dotyczy tylko powierzchni ZEWNĘTRZNEJ. Strata promieniowania z samej rury i tak jest zatrzymywana przez izolację — to tylko strata promieniowania ze STRONY ZEWNĘTRZNEJ blachy do otoczenia zmienia się w zależności od wyboru blachy. Wciąż jest ona duża, ponieważ zewnętrzna blacha jest jedyną powierzchnią, którą widzi otoczenie.